محمد مهدى ملايرى
274
تاريخ و فرهنگ ايران ( فارسى )
نامنتظرهاى روى دهد آماده دفع آن باشند و اين وضع همچنان ادامه يابد تا همهء لشكريان با اسباب و ابزارشان در جاى خود مستقر گردند و سپس دستههاى سپاهى به نوبت شب و روز پيرامون لشكر به پاس بپردازند . جز در خندق يا دژى كه از شبيخون دشمن در امان باشى اردو نزن ، و براى اردو زدن بايد نخست براى هردسته از سپاهيان مقدار معينى زمين با ذرع و پيمان مشخص گردد و آنگاه آن خندقها را با خندقى ديگر از خارهاى آهنين حفاظت نمايند و همهء آنها را با كاشتن نيزهها و نصب سپرها مستحكم سازند ، اين اردوگاه كه بدينگونه حفاظت شده بايد داراى دو دروازه باشد و بر هر دروازهاى يكى از فرماندهانت با يكصد سپاهى از افراد خودش به نگهبانى بپردازند . اگر چنين كنى از غافلگير شدن ايمن مانى و اگر دچار شبيخون دشمن شوى براى مقابلهء با آن آماده خواهى بود به خصوص با رعايت آنچه امير المؤمنين دربارهء گشت شبانهروز و طلايه و آمادگيهاى سپاه برايت مشخص ساخته است . در هنگام شبيخون دشمن ، سپاهيانت در سكوت فرو روند ، سخن نگويند و صدا را به تكبير بلند نكنند ، هيچكس از جاى خود حركت نكند و مركز خود را ترك نگويد . آن بخش از لشكر كه مورد هجوم دشمن قرار گرفته سه بار تكبير گويند ولى بقيه لشكر آرام و بىصدا بمانند تا تو بتوانى محلى را كه دشمن در لشكر تو رخنه كرده بشناسى و براى آنها كمك بفرستى . سپاهيانت در شبيخون دشمن هرگز به شمشير دست نبرند ، نبرد آنها در شب و در چنين هنگامهاى بايد با نيزه باشد كه آن را به سينهء خود تكيه دهند يا با نشّاب ، و صورتهاشان را با سپر بپوشانند . و اگر دشمن از آن بخش به بخش ديگرى از لشكر حمله برد ، آنها هم مانند بخش نخست سهبار تكبير گويند و بخش نخست ساكت گردند تا تو بتوانى براى اين بخش هم كمك بفرستى . و هرگز آتش رواق تو خاموش نشود بلكه در چنين حالتى بايد آن را فروزانتر سازى تا هم لشكريانت با ديدن آن توان گيرند و آرامدل گردند ، و هم شايعهء بدخواهان خنثى گردد .